Phương pháp dạy học tích cực trong giáo dục mầm non
Phương pháp dạy học là một trong những yếu tố quan trọng của quá
trình dạy học. Để quá trình dạy học đạt được hiệu quả cao đòi hỏi phải có sự phối hợp hợp lí, thống nhất giữa hoạt động dạy của thầy và hoạt
động học của trà. Hoạt động dạy học, một mặt phát huy đúng mức vai trò chủ đạo của thầy, mặt khác phải phát huy được tính tự giác, tích cực,
sáng tạo, tự điều chỉnh hoạt động nhận thức của trẻ. Phung pháp dạy
học là con đường, chia khoá giúp người học tiếp cận kho bầu tri thức nhân loại, là phimmg tiện để thầy và trò phát huy mọi khả năng học tập,
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Phương pháp dạy học tích cực trong giáo dục mầm non", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên.
File đính kèm:
phuong_phap_day_hoc_tich_cuc_trong_giao_duc_mam_non.pdf
Nội dung text: Phương pháp dạy học tích cực trong giáo dục mầm non
- NGUYỄN THỊ CẨM BÍCH MODULE mn 20 PH¦¥NG PH¸P D¹Y HäC TÝCH CùC TRONG GI¸O DôC MÇM NON | 69
- — V n d ng c ph ng pháp d y h c tích c c vào t ch c ho t ng giáo d c tr l a tu i m m non. — Kh ng nh s c n thi t và có ý th c t giác, sáng t o v n d ng ph ng pháp d y h c tích c c vào các ho t ng giáo d c tr trong tr ng m m non. C. NỘI DUNG Nội dung 1 SỰ CẦN THIẾT ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC Hoạt động. Tìm hiểu sự cần thiết đổi mới phương pháp dạy học. i m i ph ng pháp d y h c là yêu c u c p thi t trong giai o n hi n nay. B n hãy vi t ra suy ngh c a mình b ng cách th c hi n m t s nhi m v sau: 1. Nêu s c n thi t i m i ph ng pháp d y h c. 2. Trình bày nh ng thay i c n b n c a i m i ph ng pháp d y h c hi n nay. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC TRONG GIÁO DỤC MẦM NON | 71
- khoá VIII (12/1996) ti p t c kh ng nh: “Ph i i m i ph ng pháp giáo d c ào t o, kh c ph c l i truy n th m t chi u, rèn luy n thành n p t duy sáng t o c a ng i h c”. Ngh quy t s 40 n m 2000 c a Qu c h i ã kh ng nh ph i i m i n i dung ch ng trình, sách giáo khoa, ph ng pháp d y và h c nh m nâng cao ch t l ng giáo d c toàn di n th h tr . i m i ph ng pháp d y h c c ng ã c th ch hoá trong Lu t Giáo d c 2005 c ng nh ã c c th hoá trong các ch th c a B Giáo d c và ào t o. — C s kinh t — xã h i: t n c ta ang trong th i kì công nghi p hoá, hi n i hoá v i n n kinh t nhi u thành ph n theo nh h ng xã h i ch ngh a. thích ng v i c ch th tr ng, chu n b cho cu c s ng và có vi c làm ngày càng t t h n, ng i h c ph i có s chuy n bi n m nh m v m c ích, ng c , thái h c t p. Ng i h c s ý th c c r ng h c t p t t trong nhà tr ng là h a h n m t t ng lai t t p, s thành t trong cu c i. V i m t i t ng nh v y, òi h i nhà tr ng ph i có s chuy n bi n tích c c, s i m i v n i dung và ph ng pháp d y h c — giáo d c. M t khác, s nghi p công nghi p hoá, hi n i hoá t n c òi h i ph i có nh ng con ng i lao ng có ch t l ng cao, n ng ng, sáng t o, có s c gi i quy t nh ng v n t ra trong th c ti n phát tri n c a t n c. Vì v y, có th nói i m i giáo d c nói chung, i m i ph ng pháp d y h c nói riêng là m t v n c p bách hi n nay nâng cao ch t l ng giáo d c, áp ng yêu c u m i c a t n c. — C s tâm lí — giáo d c: Vi c h c t p ch có k t qu khi ng i h c t xác nh n ng c h c t p úng n, phát huy n i l c t phát tri n chính mình. N u không có ng c h c t p và phát huy y u t cá nhân thì không th có c k t qu h c t p thành công. N u trong quá trình h c t p, ng i h c không tích c c suy ngh , tìm tòi, không có s n l c cao t chi m l nh n n tri th c nhân lo i, thì ch có th ti p thu c m t ph n nh nh ng gì th y truy n th ho c ch h c nh “con v t” mà không hi u b n ch t c a tri th c ó. Kh i l ng tri th c c a nhân lo i qua các th i kì phát tri n ngày càng s , vi c d y h c trong nhà tr ng không th cung c p c h t kh i l ng tri th c ó. M t khác, trong th i i khoa h c công ngh phát tri n, con ng i có th tìm ki m thông tin b ng r t nhi u cách khác nhau, làm cho ng i ta không c n thi t ph i nh h t t t c các tri th c, PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC TRONG GIÁO DỤC MẦM NON | 73
- th c d y h c trong toàn b quá trình d y h c là ph ng h ng quan tr ng phát huy tính tích c c và nâng cao ch t l ng d y h c. i m i ph ng pháp d y h c c n khai thác nh ng y u t tích c c c a các ph ng pháp d y h c truy n th ng; s d ng chúng m t cách h p lí, có hi u qu trong s k t h p hài hòa v i các ph ng pháp d y h c hi n i. B n ch t c a i m i ph ng pháp d y h c là "l y ng i h c làm trung tâm". Ng i d y (giáo viên) thay vì ch truy n t tri th c, chuy n sang t ch c các ho t ng phù h p nh m cung c p cho ng i h c ph ng pháp thu nh n thông tin m t cách h th ng, có t duy phân tích và t ng h p. Khi ó, ng i d y ph i hi u c nhu c u c a ng i h c c n gì và có th h c nh th nào hi u qu nh t cung c p thông tin, nh h ng m c tiêu h c t p, t ch c, h ng d n ng i h c ch ng t duy, nh n th c, th c hành, sáng t o trong quá trình ti p nh n tri th c. i u này òi h i ng i d y ph i tìm ki m, l a ch n các ph ng pháp giáo d c phù h p v i ng i h c. Trong giáo d c m m non c ng v y, i m i ph ng pháp d y h c không có ngh a là ph nh n nh ng ph ng pháp d y h c c mà chính là quá trình v n d ng, ph i h p các ph ng pháp d y h c m t cách phù h p, phát huy h t nh ng u i m và kh n ng có s n c a các ph ng pháp d y h c truy n th ng, ng th i ph i h p các ph ng pháp ó trong quá trình t ch c các ho t ng c a tr m t cách h p lí, nh m phát huy cao tính tích c c, ch ng, t duy sáng t o c a tr . 3. Những điều cần lưu ý khi đổi mới phương pháp dạy học * Ph ng pháp d y h c c hi u là cách th c, là con ng ho t ng chung gi a ng i d y và ng i h c trong nh ng i u ki n d y h c xác nh, nh m t t i m c ích d y h c. Ph ng pháp d y h c c xem xét d i ba bình di n: — Bình di n v mô là quan i m v ph ng pháp d y h c (d y h c h ng vào ng i h c, d y h c phát huy tính tích c c ). Quan i m d y h c là nh ng nh h ng t ng th cho các hành ng ph ng pháp, trong ó có s k t h p gi a các nguyên t c d y h c, nh ng c s lí thuy t c a lí lu n d y h c, nh ng i u ki n d y h c và t ch c c ng nh nh ng nh h ng v vai trò c a ng i d y và ng i h c trong quá trình d y h c. Quan i m d y h c là nh ng nh h ng mang tính chi n l c, c ng l nh, là mô hình lí thuy t c a ph ng pháp d y h c. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC TRONG GIÁO DỤC MẦM NON | 75
- — Ph ng pháp d y h c có tính k th a . Yêu c u này tránh cho ng i h c không b lúng túng khi ti p nh n ph ng pháp d y h c m i l . — Ph ng pháp d y h c phù h p v i n i dung ch ng trình hi n t i . N i dung, ch ng trình hi n t i c xây d ng nh m m b o cho ng i h c ti p nh n c các tri th c phù h p v i s phát tri n kinh t — xã h i, vì v y nó c ng thay i theo s phát tri n ó. M i n i dung, ch ng trình có th có nh ng yêu c u riêng v ph ng pháp d y h c. Do ó c n tìm c các ph ng pháp d y h c phù h p cho m i n i dung ch ng trình. CÂU HỎI ĐÁNH GIÁ 1) Hãy ch ng minh s c n thi t ph i i m i ph ng pháp d y h c. Các c s c a vi c i m i ph ng pháp d y h c là gì? 2) Trình bày nh ng thay i c n b n c a i m i ph ng pháp d y h c. 3) Hãy chia s nh ng v n c n l u ý khi l a ch n ph ng pháp d y h c n i b n d y. Nội dung 2 KHÁI QUÁT CHUNG VỀ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC Hoạt động 1. Tìm hiểu khái niệm và bản chất của phương pháp dạy học tích cực. B n ã t ng c tài li u v ph ng pháp d y h c tích c c, ã t ng s d ng ph ng pháp d y h c tích c c trong giáo d c m m non, hãy nh l i và vi t ra suy ngh c a mình b ng cách tr l i các câu h i sau: 1. Th nào là ph ng pháp d y h c tích c c? PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC TRONG GIÁO DỤC MẦM NON | 77
- * Trong th c t d y h c, m i ph ng pháp d y h c nh quan sát, làm m u, h i áp, gi i thích, nêu v n , th c hành u có nh ng u và nh c i m riêng nh ng t u chung l i ít nhi u u có kh n ng sau: — Phát huy tính tích c c, sáng t o c a ng i h c. — T o c h i cho ng i h c tìm tòi, khám phá, tr i nghi m, phát tri n t duy. — T o m i quan h giao ti p gi a cá nhân v i t p th . — Khuy n khích ng i h c tích c c ho t ng cá nhân và ho t ng trong nhóm. — G n vi c h c v i th c t cu c s ng, giúp ng i h c hi u b n ch t c a s v t hi n t ng. — Rèn luy n cách t h c, t ánh giá, i u ch nh b n thân Nh v y, ph ng pháp d y h c tích c c không ph i là s ph nh n các ph ng pháp d y h c truy n th ng. Ph ng pháp d y h c tích c c chính là vi c s d ng và ph i h p m t cách khéo léo, h p lí các ph ng pháp d y h c khác nhau nh m phát huy t i a ho t ng tích c c nh n th c và s h p tác c a ng i h c. Trong ó, ng i d y là ng i t ch c, nh h ng, t o i u ki n; ng i h c là ng i th c hi n, “thi công”. 2. Bản chất của phương pháp dạy học tích cực B n ch t c a ph ng pháp d y h c tích c c chính là phát huy tính tích c c, t giác nh n th c, ch ng và sáng t o c a ng i h c khi chi m l nh ki n th c: — L y ng i h c làm trung tâm. Giáo viên là “nh c tr ng” nh h ng, h tr , gi i áp, khuy n khích ng i h c. — Phát huy tính ch ng sáng t o c a c ng i d y và ng i h c. — Phát huy tính n ng ng, kh n ng thích ng cao v i môi tr ng. — Tính h ng n i cao, phát huy kh n ng t do t duy nh n th c và hành ng. — Tính k th a: k th a k n ng và ph ng pháp d y h c truy n th ng thích h p. — Tính hi n i: ph ng ti n, quan h v i th gi i m i, t ng quan trong h th ng kinh t tri th c toàn c u. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC TRONG GIÁO DỤC MẦM NON | 79
- D y theo cách này, giáo viên không ch n gi n là truy n t tri th c mà còn h ng d n ng i h c hành ng và t ch c môi tr ng h c t p thích h p. Ch ng trình d y h c ph i giúp cho t ng h c sinh bi t hành ng và tích c c tham gia các ch ng trình hành ng c a c ng ng. — D y h c chú tr ng ph ng pháp t h c: Ho t ng c a giáo viên không ch d ng l i vi c t ch c các ho t ng ng i h c tham gia vào các d ng ho t ng l nh h i tri th c mà còn có tác d ng nh h ng giúp ng i h c hình thành, rèn luy n ph ng pháp, thói quen t h c. Ph ng pháp d y h c tích c c xem vi c rèn luy n ph ng pháp h c t p cho h c sinh không ch là m t bi n pháp nâng cao hi u qu d y h c mà còn là m t m c tiêu d y h c. Trong xã h i hi n i ang bi n i nhanh v i s bùng n thông tin, khoa h c, k thu t, công ngh phát tri n nh v bão thì không th “nh i nhét” vào u h c sinh kh i l ng ki n th c ngày càng nhi u nh v y. Do ó, ph i quan tâm d y cho h c sinh ph ng pháp h c ngay t l a tu i m m non và càng lên b c h c cao h n càng ph i c chú tr ng. Trong các ph ng pháp h c thì t h c là ph ng pháp c t lõi. N u rèn luy n cho ng i h c có c ph ng pháp, k n ng, thói quen, ý chí t h c thì s t o cho h lòng ham h c, kh i d y n i l c v n có trong m i con ng i, k t qu h c t p s c nhân lên g p b i. Vì v y, ngày nay ng i ta nh n m nh m t ho t ng h c trong quá trình d y h c, n l c t o ra s chuy n bi n t h c t p th ng sang t h c ch ng, t v n phát tri n t h c ngay trong tr ng h c, không ch t h c nhà sau bài lên l p mà t h c trong l p h c có s h ng d n c a giáo viên. — T ng c ng h c t p cá nhân, ph i h p h c t p h p tác trong nhóm b n bè: Ph ng pháp d y h c tích c c m t m t c n c vào h ng thú, n ng l c, nhu c u c a ng i h c l a ch n n i dung và ph ng pháp d y h c phù h p, m t khác giáo viên c n t o i u ki n ng i h c phát huy c n ng l c b n thân ng th i phát huy các m i quan h h p tác v i b n. Trong m t l p h c mà trình ki n th c, t duy c a h c sinh không th ng u tuy t i thì khi áp d ng ph ng pháp tích c c bu c ph i ch p nh n s phân hoá v c ng , ti n hoàn thành nhi m v h c t p, nh t là khi bài h c c thi t k thành m t chu i công tác c l p. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC TRONG GIÁO DỤC MẦM NON | 81